bộ luật ban hành dưới triều nguyễn là luật gì

Bách khoa toàn thư cởi Wikipedia

Hoàng Việt luật lệ hoặc còn được nghe biết với thương hiệu Hoàng triều luật lệ, Quốc triều điều luật, Nguyễn triều hình luật, bộ luật Gia Long là cỗ luật đầu tiên của nước ta thời đầu ngôi nhà Nguyễn bởi Bắc trở nên Tổng trấn Nguyễn Văn Thành biên soạn thảo và vua Gia Long mang lại phát hành năm 1813.[1]

Bạn đang xem: bộ luật ban hành dưới triều nguyễn là luật gì

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Vua Gia Long sau khoản thời gian đăng vương để sở hữu hạ tầng về pháp luật, mệnh lệnh mang lại Nguyễn Văn Thành, Vũ Trinh, Trần Hựu phụ thuộc Đại Thanh luật lệLuật Hồng Đức thực hiện hạ tầng biên soạn cỗ luật mang lại triều Nguyễn mang tên gọi là Hoàng Việt lệ luật (còn được gọi là Luật Gia Long), bao gồm 22 quyển và 398 điều[2] tiếp sau đó vua Gia Long mang lại phát hành đầu tiên nhập năm 1813. Sở luật này gần như là lấy vẹn toàn kiểu là luật ngôi nhà Thanh[3] Trong 398 điều thì chỉ mất 2 điều là rút kể từ Quốc triều Hình luật thời Hậu Lê, vài ba chục điều luật khác lạ một chút về kể từ ngữ đối với luật ở trong phòng Thanh, những điều luật sót lại đều sao chép lại y nguyên tên thường gọi lẫn lộn nội dung kể cả những tè chú của những điều luật nhập “Đại Thanh luật lệ”[4]

Giống như “Đại Thanh luật lệ”, Hoàng Việt lệ luật ngoài quyển đầu là mục lục những điều luật, bảng (hay đồ), thể lệ về phục tang, biểu diễn giải thuật ngữ, những quyển sót lại được phân thành 6 phân mục, ứng với việc của 6 bộ: Lại, Sở, Lễ, Binh, Hình, Công. Trong khi, cơ hội trình diễn in ấn và dán của “Hoàng Việt luật lệ” cũng tương tự như với cỗ luật ngôi nhà Thanh. Một số điều luật nhập “Hoàng Việt luật lệ” vẫn lược vứt, thay cho thay đổi một số trong những tè tiết của luật ngôi nhà Thanh mang lại phù phù hợp với cơ hội gọi bên trên nước ta (Một số điều luật thay cho thay đổi đơn vị chức năng hành chủ yếu "tỉnh" của Trung Quốc trở nên "doanh, trấn" của nước ta, chức vụ lý trưởng của Trung Quốc vì chưng xã trưởng của Việt Nam).

Hoàng Việt lệ luật được dùng nhập xuyên suốt thời ngôi nhà Nguyễn rồi sử dụng tiếp ở Trung Kỳ nhập thời Thực dân Pháp cướp đóng góp Việt Nam[5].

Xem thêm: tại sao nói lực là một đại lượng vectơ

Sắp xếp nội dung[sửa | sửa mã nguồn]

Hoàng Việt lệ luật đem 398 điều và 30 điều tỷ dẫn,[6] chép nhập 22 cuốn. Có sáu phân mục bởi ứng với việc sáu Sở Lại, Công, Lễ, Hộ, Binh, Hình phụ trách móc. Chi tiết như sau:

Xem thêm: let's go to the cinema

  • Cuốn loại 1: mục lục điều luật, bảng (hay đồ), thể lệ về phục trang tang, biểu diễn giải thuật ngữ
  • Cuốn thứ hai và 3: 45 điều danh lệ
  • Cuốn loại 4 và 5: 27 điều lại luật
  • Cuốn loại 6, 7 và 8: 66 điều hộ luật
  • Cuốn loại 9: 26 điều lễ luật
  • Cuốn loại 10 và 11: 58 điều binh luật
  • Cuốn loại 12 cho tới 20: 166 điều hình luật
  • Cuốn loại 21: 10 điều công luật
  • Cuốn loại 22: dẫn điều luật

Nội dung[sửa | sửa mã nguồn]

Hoàng Việt lệ luật được xây đắp bên trên hạ tầng khảo xét, tham ô chiếu cỗ luật Hồng Đức (tức Quốc triều Hình luật, là cỗ luật ở trong phòng Lê), tuy nhiên đa số là mượn cỗ luật ở trong phòng Thanh, mặc dù và đã được sửa đổi và update mang lại phù phù hợp với ĐK ví dụ của nước ta khi bấy giờ.[7] Trong 398 điều thì 397 là chép lại Đại Thanh lệ luật. Chỉ mang trong mình một điều là rút kể từ Quốc triều Hình luật.[6]

Bảng (hay đồ): quy toan về phương phía xử lý so với những gia tài đạt được một cơ hội phi pháp. Thể lệ nộp trị chuộc tội, chí tiết về ngũ hình, những khí cụ sử dụng nhập tù, và phục trang tang chế. Danh lệ quy toan về những qui định tổng quát mắng về tội phạm và mẫu mã trừng trị. Phần dẫn đều luật dùng làm chỉ dẫn việc đối chiếu những hình trị và áp dụng luật nhập tình huống vụ việc tuy nhiên luật ko quy toan cho tới. Hộ luật là những luật về hộ tịch, gia tài, hôn nhân gia đình, thuế, nợ nần, chi phí chợ búa.

Đặc biệt là vấn đề luật về sự việc tuyển chọn phi mang lại vua, Hoàng Việt lệ luật thừa kế những điều luật kể từ thời xưa tuy nhiên không tồn tại bất kì sự thay cho thay đổi này. Đó là lứa tuổi tuyển chọn phi kể từ 13 cho tới 16 tuổi tác (trừ những cuộc hôn nhân gia đình chủ yếu trị, tuy vậy vẫn ko ghi nhận bất kì tình huống này vi phạm điều luật bên trên vì như thế hôn nhân gia đình chủ yếu trị).

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Luật ngôi nhà Hậu Lê
  • Luật Hồng Đức
  • Quốc triều nhà đá tụng điều lệ
Luật không giống thời Nguyễn
  • Hội điển toát yếu
  • Khâm toan Đại Nam Hội điển sự lệ
  • Minh Mệnh chủ yếu yếu
  • Đại Nam điển lệ toát yếu

Chú giải[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Lịch sử nước ta tập luyện 5 (Quốc sử),Trương Thị Yến (chủ biên), NXB KHXH, 2017: "Hoàng Việt lệ luật được tương khắc in, phát hành và vận dụng nhập thực tiễn biệt năm 1813 bên trên phạm vi toàn quốc"
  2. ^ Đặng Việt Thủy & Đặng Thành Trung 2008, tr. 283
  3. ^ Trần Trọng Kim 1971, tr. 177
  4. ^ “Bản sao vẫn lưu trữ”. Bản gốc tàng trữ ngày 9 mon một năm 2019. Truy cập ngày 9 mon một năm 2019.
  5. ^ Lương Ninh 2000, tr. 299-318
  6. ^ a b Nguyễn Ngọc Huy. Quốc triều Hình luật Quyển A. Viet Publisher, 1989. tr 177
  7. ^ Nguyễn Quyết Thắng: Lược khảo Hoàng Việt Luật lệ, Nhà xuất phiên bản Văn hoá tin tức, TP. hà Nội, 2002, tr 15, 16

Thư mục[sửa | sửa mã nguồn]

  • Trần Trọng Kim (1971), [[Việt Nam sử lược]], 2, Sài Gòn: Trung tâm Học liệu Xuất phiên bản nằm trong Sở giáo dục và đào tạo, Bản gốc tàng trữ ngày 27 mon 8 năm 2018, truy vấn ngày 21 mon 9 năm 2008
  • Đặng Việt Thủy; Đặng Thành Trung (2008), 54 vị vua Việt Nam, Hà Nội: Nhà xuất phiên bản Quân team Nhân dân
  • Lương Ninh (2000), Lịch sử nước ta giản yếu, Hà Nội: Nhà xuất phiên bản Chính trị Quốc gia